الوقت - به تازگی پس از انتشار خبر سفر هیئتی از دادستانها و کارشناسان دادگاه کیفری بینالمللی (ICC) به ایران برای تحقیق و گفتوگو درباره جنایات جنگی آمریکا و رژیم صهیونیستی در میناب، دولت آمریکا موضعی بسیار تند علیه این دادگاه اتخاذ کرد.
بر اساس گزارشها، وزارت خارجه آمریکا و مارکو روبیو، وزیرخارجه این کشور یک کارزار جدید برای تحت فشار قرار دادن دادگاه کیفری بینالمللی آغاز کرده است. روبیو در مقالهای در والاستریت ژورنال و سپس در بیانیههای رسمی اعلام کرد که دولت آمریکا قصد دارد توان عملیاتی دادگاه را «بهصورت نظاممند مختل کند» او تأکید کرد که آمریکا از ابزارهایی مانند: تحریم قضات و کارکنان دادگاه؛ لغو یا محدود کردن صدور روادید؛ اعمال فشار دیپلماتیک بر کشورهای همکار با ICC و تشویق متحدان آمریکا به کاهش همکاری با این دادگاه استفاده خواهد کرد تا این دادگاه را بی اعتبار کنند.
از نگاه واشنگتن، همکاری دادگاه با ایران میتواند به جمعآوری اسناد و شواهدی منجر شود که بعدها مبنای تحقیقات یا تعقیب قضایی مقامهای صهیونیستی یا حتی آمریکایی قرار گیرد و احتمال متهم شدن سران آمریکا و رژیم صهیونیستی به جنایت جنگی محتمل است.
در همین ارتباط نیز مارکو روبیو دادگاه کیفری بینالمللی و قضات و کارکنان آن را به اعمال تحریم، لغو روادید و فشارهای بیشتر تهدید کرده است. رویترز گزارش داده است که این تهدیدها بخشی از سیاست گستردهتر دولت آمریکا برای مقابله با فعالیتهای دیوان کیفری بین المللی برای توقف فعالیت دیوان است.
جنایت آمریکا در میناب
حمله به مدرسه «شجره طیبه» در میناب یکی از مرگبارترین حملات آمریکا در جریان تجاوز علیه ایران در اواخر سال ۱۴۰۵ (۲۰۲۶) بود و بر اساس گزارشهای منتشرشده، این حمله صبح ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) و در نخستین روز جنگ رخ داد. مدرسه ابتدایی «شجره طیبه» در شهر میناب استان هرمزگان هدف اصابت چند موشک قرار گرفت که به فروریختن بخشهایی از ساختمان و شهادت بیش از 160 دانش آموز دبستانی انجامید.
در روزهای نخست، مقامهای آمریکایی مسئولیت حمله را نپذیرفتند و دونالد ترامپ نیز گفت مدرکی در اختیار ندارد که نشان دهد موشک از سوی آمریکا شلیک شده است، اما چند روز بعد خبرگزاری آسوشیتدپرس مدرسه را هدف قرار داده است.
با این حال پنتاگون تاکنون گزارش نهایی و رسمی تحقیقات را منتشر نکرده و درباره جزئیات این پرونده سکوت کرده است.
در عین حال حمله به مدرسه میناب به دلیل شمار بالای قربانیان کودک، به یکی از مهمترین پروندههای مربوط به تلفات غیرنظامیان در جریان جنگ تبدیل شد و همچنان موضوع بحث در رسانهها، نهادهای حقوق بشری و محافل حقوق بینالملل است و دیدار اخیر قضات دیوان بین المللی نیز با هدف بررسی ابعاد حقوقی این جنایت صورت گرفته است.
کارنامه پرجنایت واشنگتن
با این حال جنایت آمریکا به حمله علیه یک دبستان در سیستان در روزهای آغازین تجاوز علیه ایران محدود نیست، بلکه جنگهای آمریکا در عراق، افغانستان و یمن از بحثبرانگیزترین مداخلات نظامی قرن بیستویکم به شمار میروند که در ادامه بدان ها خواهیم پرداخت:
۱. شکنجه زندانیان در زندان ابوغریب عراق (۲۰۰۳–۲۰۰۴)
رسوایی زندان ابوغریب یکی از مشهورترین پروندههای نقض حقوق بشر در جنگ عراق است. انتشار تصاویر زندانیان عراقی که توسط نظامیان آمریکایی تحقیر، شکنجه و مورد آزار جسمی و روانی قرار گرفته بودند، موجی از محکومیت جهانی را برانگیخت. تحقیقات ارتش آمریکا وقوع تخلفات را تأیید کرد و چند سرباز به حبس محکوم شدند، اما منتقدان معتقد بودند مسئولان ردهبالا مورد پیگرد قرار نگرفتند.
۲. کشتار حدیثه در عراق (۲۰۰۵)
در ۱۹ نوامبر ۲۰۰۵، پس از کشته شدن یک تفنگدار آمریکایی بر اثر انفجار بمب کنار جادهای، نیروهای آمریکایی وارد شهر حدیثه شدند. در جریان این عملیات، ۲۴ غیرنظامی عراقی از جمله زنان و کودکان کشته شدند. این حادثه به یکی از بزرگترین تحقیقات جنایی ارتش آمریکا در جنگ عراق تبدیل شد. با وجود تشکیل پرونده برای چند نظامی، بیشتر اتهامات بعداً لغو شد و تنها یک محکومیت محدود صادر شد.
۳. کشتار میدان النسور بغداد (۲۰۰۷)
در سپتامبر ۲۰۰۷، نیروهای شرکت امنیتی خصوصی بلکواتر که تحت قرارداد دولت آمریکا فعالیت میکردند، در میدان النسور بغداد به سوی خودروها و عابران آتش گشودند و ۱۷ غیرنظامی کشته شدند. این حادثه خشم گستردهای در عراق ایجاد کرد. چند نفر از کارکنان بلکواتر در دادگاههای آمریکا محکوم شدند، اما بعدها برخی از آنان توسط دونالد ترامپ عفو شدند؛ اقدامی که با انتقاد گسترده سازمانهای حقوق بشری روبهرو شد.
۴. حمله به بیمارستان پزشکان بدون مرز در قندوز افغانستان (۲۰۱۵)
در سوم اکتبر ۲۰۱۵، یک هواپیمای AC-130 آمریکا بیمارستان سازمان پزشکان بدون مرز در شهر قندوز افغانستان را هدف قرار داد. در این حمله ۴۲ نفر از بیماران و کارکنان بیمارستان کشته شدند. ارتش آمریکا اعلام کرد این حمله ناشی از مجموعهای از خطاهای انسانی و اطلاعاتی بوده و قوانین درگیری نقض شده است، اما قصد هدف قرار دادن بیمارستان وجود نداشته است. با این حال، سازمانهای حقوق بشری خواستار تحقیقات مستقل درباره احتمال ارتکاب جنایت جنگی شدند.
۵. کشتار غیرنظامیان در منطقه مایوند افغانستان (۲۰۱۰)
در سال ۲۰۱۰، گروهی از نظامیان آمریکایی موسوم به «جوخه کشتار» (Kill Team) در منطقه مایوند استان قندهار متهم شدند که چندین غیرنظامی افغان را عمداً کشته و سپس برای صحنهسازی، قربانیان را بهعنوان شورشی معرفی کردهاند. برخی از اعضای این گروه همچنین با اجساد قربانیان عکس یادگاری گرفته بودند. این پرونده با محکومیت چند نظامی آمریکایی همراه شد و به یکی از تکاندهندهترین رسواییهای جنگ افغانستان تبدیل شد.
۶. حملات پهپادی آمریکا در یمن
از سال ۲۰۰۲ و بهویژه پس از ۲۰۰۹، آمریکا صدها حمله در یمن انجام داد. اگرچه واشنگتن هدف این حملات را مبارزه با تروریسم اعلام میکرد، اما سازمانهای حقوق بشری بارها گزارش دادند که در بسیاری از این حملات، غیرنظامیان از جمله زنان و کودکان کشته شدهاند. حمله به مراسم عروسی در استان البیضاء در سال ۲۰۱۳ و چند حمله دیگر از جمله مواردی هستند که به دلیل تلفات غیرنظامیان با انتقاد شدید نهادهای حقوق بشری مواجه شدند و درخواستهایی برای تحقیقات مستقل درباره رعایت اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی مطرح شد.
